Ћирилица Latinica
27.01.2021.
Kolumne

Komiti ili komunisti

Autor: Redakcija 16 Ostavite komentar

PIŠE: Dragutin Dašo Durutović, advokat

Više puta sam pisao na tu temu, ali ovaj put iz protesta i to prema obje strane koje su podjeljene u Crnoj Gori, prema Crnoj Gori i onim koji baštine prave istorijske vrijednosti i nasleđe Crne Gore i onima koji baštine neki novi Montenegro koji je suprostavljen tradicionalnoj Crnoj Gori. Dakle, pišem ovo i jednima i drugima.

Prvima, jer ova druge nezasluženo nazivaju komitima, a druge, jer blate i uzimaju uzalud ime komita i komitskog pokreta, te tako brukaju časne ljude i borce za slobodu za razliku od sadašnjih koji brane pozicije i nelegalno stečeno bogatstvo prethodne vlasti.

Nekoliko riječi o komitama, borcima, hajducima koji se javljaju na kraju 19-og i početkom 20 vijeka prije svega na prostoru današnje Južne Srbije (Kosova i Metohije) i Makedonije kao borci protiv Osmanskog carstva koje je bilo pred porazom; Što se tiče Kraljevine Crne Gore, nakon kapitulacije od 25 januara 1916. godine, koju su po ovalšćenju Lazara Mijuškovića, tadašnjeg predsjednika vlade i volje suverena kralja Nikole prvog Petrovića potpisali Petar Lompar i brigadir Jovo Bećir u vladiniom domu na Cetinju. Kapitulacojom Kraljevine Crne Gore ista je okupirana od strane Austrougarske monarhije, gubi status zemlje savezničke koalicije i praktično nestaje kao država. Zato je prikladnije govoriti nikad više 1916., kada je upravo tadašnja vlada prihvatila „sramotnoga ropstva lance“, suprotno današnjim strofama himne Sekule Drljevića.

Poznato je, nakon kapitulacije Crne Gore, nastaju stravične represalije nad stanovništvom i nastupa velika kriza i glad u Crnoj Gori, gdje narodni pjesnik opisuje da je kopriva mnogoga spasila i zato se ona oglasila.

Među najokrutnijim oficirima nove okupatorske vlasti javlja se Franjo Ferjančić, po zlu čuveni austrougarski oficir. Kao odgovor na okupacionu represiju, pojedini vojnici i oficiri vojske Kraljevine Crne Gore se odmeću u Komite i djeluju u malim grupma, najviše veličine voda ili čete i stvaraju komitski pokret u Crnoj Gori.

U knjizi čiji su autori Kordić i Ašanin „Komitski pokret u Crnoj Gori 1916-1918“, koju sam nakon srednje škole pročitao , dobivši je na poklon od svoje majke čija je porodica sa obje strane pripadala komitskom pokretu, popisani su svi komiti u Crnoj Gori. Dakle iz svakog sreza plemena, porodice. Voljan sam ako je neko zainteresovan da mu posudim knjigu radi uvida u istinitost mojih navoda.

Komiti su bili isključivo raniji pripadnici vojske ili žandarmerije, omladinci, ali i stariji koji su se odmetnuli i borili časno i junački za oslobođenje Crne Gore od okupacije. Komiti su svi bili do jednoga pravoslavne vjeroispovjesti, bez namjere da bilo koga isključujem, ali se radi o pravoslavnom stanovništvu tadašnje Crne Gore, o čemu svjedoči popis komita. Komiti su ikazali veliko junaštvo i dali veliku žrtvu, a oni koju su bili uhvaćeni od austrougarskih vlasti su bili mučeni i ubijani na najsvirepiji način.

Nakon Prvog svjetskog rata i oslobođenja, te ujedinjena i stvaranja nove Kraljevine SHS, jedna grupa oficira i vojnika bivše Kraljevine Crne Gore potpomognuta uticajem i lobijem iz Italije je na Božić 1919. podigla bunu i tada nastaje Božićna pobuna, koja se nije mnogo proširila izvan Cetinja i Nikšića i došlo je do oružabnog sukoba između Zelenaša i Bjelaša te žrtava na obje strane.

Sa stanovišta nove države te akcije su bile akt napada na državu i terorizam, a sa stanovišta pobunjenika je bio patriotski čin vaspostavljanja stare kraljevine i povratka kralja Nikole na presto. Taj scenario nije bio moguć zbog međunarodnih okolnosti, unutrašnjih prilika u Crnoj Gori, gdje je većinsko stanovništvo željelo novu državu, ali ovaj pokret iako je brzo ugušen trajao je dugi niz godina. Bilo je zločina na  obje strane, doduše pobunjenici su se odmetnuli i djelovali u ilegali kao hajduci i komiti pa su sebe opet prozvali komitama,potpuno neopravdano, jer su djelovali tako da su napadali ugledne ljude, domaćine, ubijali narodne prvake, pljačkali pucali na vojsku i žandarmeriju te izazivali žestok otpor istih.

Pomenuću samo ubistvo inženjera Milovana Mijuškovića , koji je bio pristalica ujedinjena ,ali sa duge starene i ubistvo majora Šćepana Mijuškovića i njegovog brata Stevana u selu Povija u Pješivcima od strane žandara koje je predvodio Milan Kalabić, koji je kasnije odgovarao za ovaj zločin pred sudom Kraljevine Jugoslavije.U kući majora Mijuškovića se našao i moj prađed po majci Šoro Jelić, perjanik-zelenaš, koji je pukim slučajem spasio glavu, jer ga je jedan žandar prepoznao i pustio. Dakle pobunjenici su zlouporebili kasnije svoj pokret, mnogi su se predali, neki izginuli, ali su svi do jednoga kasnije pomilovani, među njima i Krsto Popović.

Tema je dosta zahtjevna i malo je moje pero da opiše komite, ali je dovoljno da izrazim protest i prema dijelu grupacije kojoj i sam pripadam, koja baštini tradicionalnu Crnu Goru , koja počiva na Crnojevićima i Petrovićima i njihovom zavjetu koji neosnovano svoje ideološke protivnike danas zovu komitam, a posebno prema grupaciji koju predvodi DPS kao naslednik komunističke partije i ideologije i koja predstavlja neku novu Montenegro, suprostavljenu tradicionalnoj Crnoj Gori koji sebe nazivaju komitama i brukaju časno komitsko ime.

Ovo prije svega jer oni i njihova ideologija, pokret nacionalni i vjerski sastav nemaju nikakve veze sa komitama i komitskim pokretno u toku rata , a posebno ne iza rata sa pobunjenicima - Zelenašima koju su kako sam naveo se zalagali za ostanak dinastije Petrović kao samostalne i nezavisne Crne Gore ili pak da dinastija Petrović bude na čelu nove kraljevine Jugoslavije .

Bilo bi pošteno da sebe nazivaju pravim imenom, jer je njihov ideološki otac komunizam i austrougarski kaplar Josip Ambroz Majer, koji se lažno predtavljao kao Josip Broz iz Zagorja , čiji jeidentitet uzeo 1913. godine u Pečuju.

Sa nadom da će i jedni i drugi ostaviti komite istoriji, ne uzimati njihovo ime uzalud , a i sam uvrijeđen zbog toga, jer mi je mnogo predaka pripadalo komitskom pokret sve vas bratski pozdravljam . 

Komentari
Gagi
Gagi: Bravo covjece. Nepismene avetinje sad bar imaju iz cega da nauce, mada nepismeni i polupismeni ne mogu to da nauce. Gori su polupismeni od nepismenih.
27.01.2021 09:42
Kad bi ...
Kad bi ... : Ja bih ako moze ljudi! Cini mi se da svega danas ima na pretek, ali ljudi sve manje. Pa budimo ljudi!
27.01.2021 09:58
Pero s pumpe
Pero s pumpe: Interensantan lik ovaj Durutovic svuda je imao neke rodjake i u komite i u cetnike zna sve od kulina bana na ovamo a od perioda 1941 do 1990 bjezi ko djavo od krsta a to su bili partizani dje je bilo svih vjera i nacija koji su se borili i protiv njemaca italijana i njegovih cetnika. Posleratni period do 90tih je najbolji period za citavu bivsu jugoslaviju bilo je rad red i diciplina mi danas uzivamo u svemu onome sto je tada napravljeno skole bolnice autputevi mostovi fabrike i ostalo radnici su imali svoja prava sve ono sto danas nemaju ajde neka neko nabroji sta je to znacajno uradjeno od 90tih na ovamo osim sto je sve unisteno opljackano pokradeno. A sto se tice okupacije 1916 za crnogorski narod je isto sto i 1918 sjahao murta uzjahao kurta i po onoj narodnoj ko ti najdublje izvadi oci ada zna se brat. Tako Durutovicu mani se corava posla i nemoj otvarati stare rane i baviti se teorijom sto je starije jaje ili kokoska.
27.01.2021 12:18
DJOKICA MADE IN TOPOLICA
DJOKICA MADE IN TOPOLICA: Gagi ti si ortodoksna budala nemoj da te to vredja majka priroda.
27.01.2021 12:21
Šestan
Šestan: Na koliko je godina zatvora osudjen M. Kalabić za to monstruoznon djelo? A koliko je proveo u zatvoru? (pola godine) Napisao za jednog da je pristalica ujedinjenja a za ubijenog ne napisa za čem je bio? Zašto Je ubijen? Šta je ta “uniforma”radila uopste u Crnoj Gori? Daj Prosvijetli nas malo detaljnije. Sve si rekao nešto a ništa konkrektno.
27.01.2021 13:58
STOJAN
STOJAN: Svaka cast svaka ti je na mjesto.
27.01.2021 14:21
Crmnicanin
Crmnicanin: DASO ti si pravi gospodin mnogo si ovo lijepo objasnijo i istina je ziva. Ali kako da objasnis ovim zaslijepljenim avetinjama koje ne vide dalje od nosa nazovi danasnjim " KOMITAMA" . Mnogo su jadni bijedni kao i njihov vodja koliki su junaci sve bi ih kakva baba mogla METLOM pospremit. Samo ih treba zaliti .
27.01.2021 14:25
DJOKA
DJOKA: Crmnicaninu ajde budi iskren pa reci ono sto ti neznas pa pitaj starije jeli bilo bolje za zivljenje kad nas je srbija okupirala ili kad su nas partizani oslobodili pa sve do 90tih godina dok nas opet neokupira Dps vlast a sad nas jos gore ceka pod ovim apostolima pacemo plakati za partizanima. Jesi li se nacutucio kakve brlje kod badanja pa si dobio snagu a muci mrco avetni ne avetaj.
27.01.2021 16:25
Pero
Pero : A dobri Daso sto nepomenu porodicu Zvicer ili opravdavas taj zlocin? Ne kazem za ovo da nisi u pravu, al moras nekad I malo sire pogledat a ne samo ja sam u pravu I ja znam sve, nije sve crno bijelo, I nije samo jedna strana pravedna, imamo dovoljno gresnika na obje....
27.01.2021 16:46
Правда
Правда: Све лијепо објашњено!
27.01.2021 18:19
Šapina
Šapina: Sve je dobro samo srbende što dalje od nas. Neka braća žive svoj život bez nas
28.01.2021 08:51
Za Djoka od crmnicanina
Za Djoka od crmnicanina: Posto smo OKUPIRANI 30 god. Od zloglasnog DPSa. A za takve kao ti sto si valjalo bi da traje jos zato ne mlati . Sad ce ova konacno normalna vlada da nas spasi od takvih indijanaca slicnih tebi . Moraces slusati takva ti je sudbina.
28.01.2021 13:25
Branko Vukic
Branko Vukic: Svaka cast Daso
28.01.2021 22:18
Šestam
Šestam: Crnogorci u ovom slucaju su Indijanci - a srbijanci su Amerikanci
28.01.2021 23:34
Nepismenom Crmnicaninu
Nepismenom Crmnicaninu: Kakva je ovo neopjevana budala ima zavrsena 3 razreda osnovne i knjige za cetvrti i on nesto kao pise a mici se mrco jad te nasa avetnog da se ne sprda narod stobom.
29.01.2021 01:14
Tusinja hladna voda...
Tusinja hladna voda...: G.Durutovicu...Geografski polozaj...Hahahahahahahaha...Gospodo a daleko ste od toga da vam nesto napisem iz dokumenata koje provjerite na Biljardu!!!Bratstvo Petrovica dodje iz Stare Hercegovine!Petrovici,Erakovici i Cerovici slave Svetog Djordja!!!Znaci nijesu iz Stare Crne Gore nego iz Stare Hercegovine!A sto se tice knjaza Nikole odnosno Kralja Nikole za Bar rece onu,,Ovci i Cojku u Bar mjesta nemah,, a Jos nesto iz njegovih ustah bi Vjencavam te Srpsko more sa Slobodom Crne Gore...Demantujte me ako zborim ne Istinu!!! Inace ovo vam pise potomak Novice Milutinovog Cerovica koji donese nezavisnost Crne Gore ali ne poltronske I mjerene lopovlukom I evrima no MUDIMA I OBRAZOM!!!Prosto vam bilo!
29.01.2021 16:26
Ostavite komentar
Ime / nadimak:
Komentar:
Izdvajamo
08.02.2021.
20
Krstolomci
03.02.2021.
21
E, moj Saša...
Ћирилична верзија
Pišite nam
Podijelite sadržaj na:
Izdavač:
Srpska narodna čitaonica - Bar