Žičara preko Rumije više nije samo ideja: Država izdvaja dva miliona evra za projektnu dokumentaciju

Od ideje do kapitalnog projekta: Panoramska gondola duga oko 6,5 kilometara treba da poveže Jadran, Rumiju i Skadarsko jezero, a za projektnu dokumentaciju država je opredijelila dva miliona evra

..........................

Ono o čemu se u Baru donedavno govorilo kao o velikoj ideji i mogućem turističkom projektu sada dobija sasvim drugačiju težinu. Panoramska žičara Bar–Rumija–Skadarsko jezero ušla je među prioritetne kapitalne projekte države za 2027. godinu, a za izradu projektne dokumentacije opredijeljeno je čak dva miliona evra.

To je do sada najkonkretniji korak ka realizaciji projekta koji bi, ukoliko naredne faze budu sprovedene prema planu, mogao temeljno da promijeni turističku sliku Bara.

Više, dakle, nije riječ samo o lokalnoj inicijativi, političkom obećanju ili atraktivnoj zamisli. Projekat je kandidovalo Ministarstvo javnih radova, a Vlada ga je uvrstila na konačnu listu prioritetnih kapitalnih projekata za 2027. godinu.

Upravo je to prekretnica.

Bar između dvije obale
Zamisao je po mnogo čemu jedinstvena: povezati prostor Jadranskog mora sa planinskim masivom Rumije, a zatim sa obalom Skadarskog jezera.

Prema projektnom zadatku na osnovu kojeg je ranije pokrenuta izrada studije izvodljivosti, orijentaciona dužina sistema iznosi oko 6,5 kilometara, mada konačna trasa može odstupati u zavisnosti od terena, planske dokumentacije i imovinsko-pravnih odnosa.

Kao moguća polazišta sa barske strane razmatrani su Šušanj, Bar IV i Bar V, ali bez konačnog ograničavanja na te lokacije.

Dalje bi sistem išao prema području Rumije, pri čemu su u projektnom zadatku navedeni prostori Zubaca, Velembusa, Mikulića i Starog Bara, a sa druge strane planine prema području Crmnice, Šestana i Ostrosa i Skadarskom jezeru.

To znači da žičaru ne treba posmatrati samo kao prevoz od tačke A do tačke B.

Ona bi mogla da poveže ono što Bar već ima, ali što do sada nije dovoljno povezano u jedinstven turistički proizvod: more, grad, Stari Bar, Rumiju, planinarske i pješačke staze, Crmnicu, Krajinu, Šestane i Skadarsko jezero.

Upravo je u projektnom zadatku traženo da se ispitaju optimalne veze sa postojećim putevima, biciklističkim, planinarskim i pješačkim stazama.

Od 100.000 do dva miliona evra – ogroman korak za samo dvije godine
Posebno je važno pogledati kako se projekat razvijao.

Opština Bar je krajem 2024. raspisala postupak za izradu studije izvodljivosti, čija je procijenjena vrijednost bila 82.644,63 evra bez PDV-a, odnosno 100.000 evra sa PDV-om.

Posao je potom povjeren podgoričkoj kompaniji „Geo-Sistem“, a u izradi su kao podizvođači bili uključeni „Liming Projekt“ i „StructurArch group“. Trebalo je da budu obrađeni, između ostalog, tehnički, mašinski i građevinski aspekti, kao i uticaj na životnu sredinu.

Studija je trebalo da odgovori na ključna pitanja: gdje je najbolje postaviti trasu i stanice, koliko bi investicija koštala, kakav model finansiranja bi bio najpogodniji i da li je projekat prostorno, ekološki, društveno, tržišno, ekonomski i finansijski opravdan.

A sada dolazi najznačajnija vijest.

Za 2027. godinu za projektnu dokumentaciju žičare opredijeljeno je dva miliona evra. Projekat je na listu kandidovalo Ministarstvo javnih radova.

Od prvobitnih 100.000 evra za studiju izvodljivosti došlo se, dakle, do dva miliona evra državnog kapitalnog novca za narednu projektnu fazu.

To je najjači pokazatelj da je žičara iz faze razmatranja prešla u fazu ozbiljne pripreme za realizaciju.

Žičara više nije samo lokalna priča
Još jedna činjenica zaslužuje pažnju.

Projekat više nije isključivo stvar Opštine Bar.

Kada država preko Ministarstva javnih radova kandiduje projekat, a Vlada ga uvrsti među prioritetne kapitalne projekte i za dokumentaciju predvidi dva miliona evra, onda žičara dobija državni investicioni značaj.

To je posebno važno ako se zna kolika je bila konkurencija.

Ministarstvu finansija dostavljena su 172 predloga, od kojih je 47 ispunilo propisane kriterijume, dok 117 nije. Nakon analize i utvrđivanja prioriteta, Savjet za javne investicije usvojio je konačni predlog od 28 projekata, ukupne vrijednosti 78,51 milion evra.

Među njima je i žičara Bar–Rumija–Skadarsko jezero.

Zato je ova odluka mnogo značajnija od još jedne najave.

Projekat koji može da promijeni turistički Bar
Bar je decenijama najveći dio turističke ponude zasnivao na moru i ljetnjoj sezoni.

Žičara može da promijeni tu logiku.

Turista koji boravi na barskoj rivijeri mogao bi u okviru jednog dana da doživi Jadran, planinu i Skadarsko jezero. Prostor Starog Bara, Rumije i sela u njenom zaleđu dobio bi neuporedivo veću turističku dostupnost, dok bi Crmnica, Šestani i Krajina mogli dobiti novi priliv posjetilaca sa primorske strane.

To otvara prostor za razvoj restorana, seoskih domaćinstava, malih hotela i apartmana, proizvodnju i prodaju domaće hrane, vina, maslinovog ulja i suvenira, planinarski i biciklistički turizam i čitav niz drugih djelatnosti.

Drugim riječima, žičara ne bi trebalo da bude cilj sama sebi. Njena prava vrijednost bila bi u onome što bi pokrenula oko sebe.

I poslanik i šef barskog parlamenta Branislav Nenezić, reagujući na najnoviju odluku, ocijenio je da projekat treba da „spoji dvije čarobne obale, upotpuni turističku ponudu i bude razvojni zamajac za zaleđe naše opštine, Crmnicu, Krajinu i Šestane“.

U ovom dijelu sa njim je teško polemisati: ekonomski potencijal takvog povezivanja je očigledan.

Rumija da bude srce čitave priče
Posebnu dimenziju projektu daje Rumija.

Barski portal je još u septembru 2025. godine, u tekstu „Žičara ka Rumiji – Sveto trojstvo grada, jezera i svete planine“, ukazao da ovaj projekat ne treba svesti samo na turističku atrakciju.

Rumija je jedan od najprepoznatljivijih simbola Bara, prostor snažnog istorijskog i duhovnog značenja, a na njenom vrhu nalazi se Crkva Svete Trojice.

Zato bi prilikom konačnog definisanja trase trebalo voditi računa da se prirodna i duhovna vrijednost Rumije ne naruše, već da upravo postanu jedan od najvažnijih dijelova cjelokupnog projekta.

To podrazumijeva i strog odnos prema zaštiti životne sredine. Strateška procjena uticaja za Prostorno-urbanistički plan Bara prepoznaje mogući uticaj žičare na prostor Nacionalnog parka „Skadarsko jezero“, što znači da će ekološki uslovi morati biti važan dio projektovanja i izbora konačne trase.

Drugim riječima, veliki projekat ne smije biti izgovor za narušavanje onoga zbog čega turisti uopšte treba da dođu.

Šta sada slijedi?
Ranije najave Opštine predviđale su da nakon studije izvodljivosti slijede izrada glavnog projekta, njegova revizija, rješavanje imovinsko-pravnih odnosa, pribavljanje potrebnih odobrenja i potom izvođenje radova.

Zbog toga treba biti precizan: dva miliona evra nijesu novac za samu izgradnju žičare, već za projektnu dokumentaciju.

Ali upravo tu leži značaj sadašnje odluke.

Kada za ideju postoji studija izvodljivosti, kada je državno ministarstvo preuzima kao kapitalni projekat, kada ona prolazi postupak ocjenjivanja i ulazi među državne prioritete i kada se za dokumentaciju izdvajaju dva miliona evra, onda više ne govorimo o crtežu na papiru.

Govorimo o projektu koji je ušao u institucionalni i finansijski sistem države.

Bar dobija i park vrijedan više od milion evra
Uz žičaru, Bar je na listi kapitalnih projekata dobio podršku i za izgradnju parka sa pratećom infrastrukturom.

Procijenjena vrijednost tog projekta, koji je kandidovala Opština Bar, iznosi 1.066.630,46 evra.

Tako dva projekta vezana za Bar na listi za 2027. imaju ukupnu vrijednost veću od tri miliona evra.

Ipak, po svom mogućem dugoročnom uticaju žičara je priča sasvim drugog reda veličine.

Od sna do realnosti
Prije dvije godine moglo se opravdano pitati da li je žičara Bar–Rumija–Skadarsko jezero samo jedna od velikih ideja koje lijepo zvuče, ali nikada ne stignu do gradilišta.

Danas je situacija bitno drugačija.

Postojao je tender za studiju izvodljivosti. Izabran je izrađivač. Razmatrana je trasa duga oko 6,5 kilometara. Definisan je prostor koji treba da poveže Bar, Rumiju i Skadarsko jezero. Državno Ministarstvo javnih radova stalo je iza projekta. Projekat je prošao postupak ocjenjivanja i uvršten je među prioritetne kapitalne investicije za 2027. A sada je za njegovu projektnu dokumentaciju predviđeno dva miliona evra.

To još nije izgrađena žičara i bilo bi neodgovorno tvrditi da jeste.

Ali jeste trenutak u kojem možemo reći nešto što prije dvije godine nijesmo mogli:

Žičara Bar–Rumija–Skadarsko jezero više nije samo vizija. Postala je konkretan kapitalni projekat države i, ako naredne faze budu sprovedene kako je planirano, jedna od najvećih razvojnih priča koja dolazi u Bar.

Ako bude realizovana na način koji će istovremeno čuvati Rumiju i Skadarsko jezero i otvoriti prostor za razvoj Starog Bara, Crmnice, Krajine i Šestana, Bar bi mogao dobiti nešto što danas nema nijedan drugi grad na Jadranu: turističku vezu koja u jednoj cjelini spaja more, planinu i jezero.

D. Obradović