DEKLASIFIKOVANI DOKUMENTI CIA: Šta je američka obavještajna služba 1950. pisala o Albancima, Srbima i Kosovu i Metohiji
Polemika ko su Šiptari, kako vole sebe da nazivaju a državu Šipćija, izaziva i danas velike kontraverze. Sigurno je da nisu slovenskog porekla (čitaj:srbskog, prim. autora) iako u njihovom jeziku ima i do 30% reči “slovenskog” porekla. Najzaslužniji činioci koji su današnjim Albancima stvorili državu su Vatikan, Austrija i Velika Britanija.
U daljem tekstu sledi jedan pregled koji je napravila američka obaveštajna agencija CIA.
DEKLASIFIKOVANI DOKUMENTI CIA: SVJEDOČANSTVO O SRPSKIM KRAJEVIMA, KAVKASKOM PORJEKLU ALBANACA I BORBI ZA KOSOVO I METOHIJU
SKADAR - Deklasifikovani dokument američke Centralne obavještajne agencije (CIA) pod nazivom „Pregled Albanije“ (engl. A Survey of Albania, arhivski broj: CIA-RDP83-00415R006100200002-9 , datiran na 15. septembar 1950. godine), koji je sastavila 17. jedinica Kontraobavještajnog korpusa (CIC) američke vojske, baca potpuno drugačije svjetlo na istorijske procese na tzv. Balkanu. Iz srpske istorijske perspektive, ovaj dosije potvrđuje kako antičke zapise o kavkaskom porijeklu Albanaca, tako i vjekovno srpsko istorijsko pravo na prostorima Stare Srbije, Kosova, Metohije i Primorja, te iznosi zapažanja o ulozi srpskih vladara, kneževina i Bitoljske i Kumanovske bitke u oslobađanju ovih krajeva.
ANTIČKI IZVORI: ALBANCI KAO DOSELJENICI SA KAVKAZA
U prvom dijelu izvještaja, pod naslovom „Rana istorija“, američki obavještajni analitičari pozivaju se na grčko-rimskog geografa i istoričara Strabona, bilježeći da su Albanci izvorno živjeli na Kavkazu, u dolini rijeke Kur (današnji Azerbejdžan), odakle su pod pritiskom morali da migriraju:
„Strabon, rimski istoričar, pominje da su se Albanci kao narod naselili u ravnicama Zakavkazja u eri prije Hrista... Albanci su, u međuvremenu, zaposjeli plodnu dolinu rijeke Kirus (danas poznate kao Kura, u Azerbejdžanu)... Sigurno je, međutim, da je pritisak sa juga i istoka postao toliko jak da Albanci nisu mogli nastaviti dalju odbranu svoje teritorije. Zajedno sa drugim etničkim grupama sa Istoka, Albanci su započeli seobu prema sredozemnom području.“ - navodi se u dokumentima.
Dokument navodi dva pravca njihovog kretanja: jedan preko Male Azije (Kapadokija, Galatija) ka Trakiji, a drugi preko Egejskih ostrva ka Atici i Beotiji. Sjeverno krilo se zatim iz Trakije pomjeralo ka Makedoniji, da bi kasnije stiglo do jadranskih gudura, gdje su zatekli domaće stanovništvo i poprimili tračke jezičke uticaje.
SRPSKE KNEŽEVINE U ALBANIJI I STARI SRPSKI GRADOVI
Sa srpskog stanovišta izuzetno je značajno priznanje u američkom izvještaju o istorijskoj prisutnosti srpske državnosti na jadranskoj obali i u unutrašnjosti današnje Albanije. U izvještaju se navodi da su Srbi od ranog srednjeg vijeka upravljali ovim oblastima:
„Tokom drugog dijela 7. vijeka postojalo je nekoliko malih srpskih kneževina u Albaniji, podanika Vizantijskog carstva, ali nezavisnih do određenog stepena... S odlaskom Bugara (1230. godine) uslijedio je period srpske dominacije.“
Pored toga, dokument direktno potvrđuje srpski istorijski karakter Skadra, napominjući da je to bio glavno uporište i istorijski centar kog su oslobađale srpske snage iz matice ali i iz Crne Gore.
OSLOBOĐENJE STARE SRBIJE I BITKA NA KUMANOVU 1912. GODINE
Dokument CIA detaljno opisuje događaje iz Prvog balkanskog rata (1912. godine), kada je srpska vojska slavnim pobjedama zbacila viševjekovni osmanski jaram. Takođe se ističe srpski pobjedonosni marš preko Kumanova, Skoplja i Bitolja sve do Jadrana:
„Tokom bitke kod Kumanova, katolički elementi sjeverne Albanije napustili su turske snage i pridružili se suprotstavljenim srpskim snagama. Skoplje i Monastir (Bitolj) zauzela je srpska vojska, koja je takođe izvršila prodor i brzim manevrom izbila na Jadransko more kod Drača i Svetog Jovana Medovskog (Šen Đin). Istovremeno, crnogorske snage opsjedale su Skadar, koji je u to vrijeme bio glavni grad Albanije.“
KOSOVO KAO SRCE SRPSKE ISTORIJE I VJEKOVNA BORBA PROTIV SLOVENA
Američki dokument nedvosmisleno bilježi istorijsku i zavjetnu svijest srpskog naroda vezanu za Kosovo Polje. U dokumentaciji stoji:
„Ravnica Kosovo, sa svojim gradovima Prizrenom i Prištinom, pripala je Srbiji iz sentimentalnih razloga, budući da su ti gradovi bili podsjetnici na Kosovsku bitku, koja je Srbe koštala njihove nezavisnosti.“
Izvještaj otvoreno zaključuje da je albansko djelovanje tokom čitave novije istorije imalo izrazito antislovenski i antisrpski karakter, zbog čega su Albanci redovno stupali u saveze sa stranim silama (Osmanlijama u Krimskom ratu i kasnije austrougarskim i fašističkim okupatorima) kako bi sprečili oslobođenje srpskih krajeva:
„Albanska borba uvijek je imala antislovenski karakter, jer je slovenstvo predstavljalo stalnu opasnost. To je glavni razlog zašto su se Albanci... borili pod turskom zastavom protiv ruskih armija u Krimskom ratu.“
Ovaj dokument predstavlja vrijedan istorijski arhivski izvor koji kroz zvanične američke vojno-obavještajne zabilješke iz 1950. godine svjedoči o dubokim srpskim istorijskim korijenima na ovim prostorima i složenosti etničkih procesa na Balkanu, kao i naseljavanjima albanskog stanovništva iz njihove kavkaske prapostojbine.
Izvor: CIA
Tekst: Ilija Smiljanić
Priredio: Igor Rems
