O prvim obrazovnim i kulturnim institucijama u Baru: Srbska osnovna škola i Srpska narodna čitaonica
U oktobru 1878.godine, po oslobođenju od Turaka, u Starom Baru osnovana je "Obšta srpska osnovna škola", kako se tada zvala prva obrazovna ustanova na ovom prostoru.
Dušan Brkanović je prvi barski učitelj. Porijeklom je iz Dalmacije, iz mjesta Skradin, opština Šibenik.
Škola je počela sa radom u jednoj od rijetkih zgrada koja nije bila oštećena od crnogorske artiljerije u borbi za oslobođenje.
Srpska narodna čitaonica u Baru, osnovana je tri godine kasnije, 1881.godine, takođe u Starom Baru. Cilj osnivanja čitaonice je bio širenje prosvjete u tome gradu, nakon dužeg perioda stagnacije na polju kulture, u vrijeme turske okupacije. U to vrijeme to je bila jedina kulturna institucija u gradu. Neki od osnivača bili su generalni vikar Josip Kolović (koji je održao zdravicu o slozi i poklonio nekoliko knjiga), pjesnik Milo Jovović i Vasilj Zagarčanin. Prvi predsjednik je bio Tomo Oraovac, a potpredsjednik hodža Šabić.
Dana 17. decembra 1891. godine na vanrednoj skupštini Srpske narodne čitaonice u Baru donesen je Ustav čitaonice, koji je imao 39 članova. Barsku čitaonicu osnovali su, tri godine nakon oslobođenja, ugledni građani, među kojima su bili Vuko Pejović, Dušan Brkanović, Tomo Oraovac i Đul-beg Škanjević, uključujući se u opštecrnogorski narodni kulturni preporod.
Pored katoličkih i pravoslavnih Srba za redovne članove čitaonice su primani i ljudi muslimanske vjere. Čitaonica je s manjim prekidima radila do 1916. godine a potom, tokom kraćeg perioda, i u Kraljevini Jugoslaviji. Obnovljena je sredinom marta 1953. godine i nepravedno preimenovana u Gradska biblioteka i čitaonica “Ivo Vučković”, i time praktično ukinuta.
U institucionalnom smislu Srpska narodna čitaonica obnovljena je 2017.godine.
O Srpskoj narodnoj čitaonici i danas svjedoči natpis na spomeniku Oslobodicu, u čijem je potpisu upravo ova institucija „ SVOM VITEŠKOM OSLOBODITELJU KNJAZU NIKOLI I : JA IZGLEDAM KAO KAKVA STIJENA, VJEKOVIMA KIŠOM IZJEDENA,AL` NE ŽALI GOSPODARU SLAVNI,TEK MI DANAS SJAJU SRETNI DANI – SRPSKA NARODNA ČITAONICA-BAR 25 MARTA 1881 …“
