Crkvena opština Bar o pjesmi „Đenerale“: „Zna se kome je posvećena, dalje o tome ne treba trošiti previše riječi“

Povodom javnih polemika koje su uslijedile nakon koncerta muzičkog sastava „Fenečki biseri“ u Baru, a naročito zbog izvođenja pjesme „Đenerale, đenerale“, oglasila se Crkvena opština Bar, podsjećajući da je koncert bio dio dvodnevnog programa povodom desetogodišnjice osvećenja Sabornog hrama Svetog Jovana Vladimira.

Dvodnevna proslava održana je 25. i 26. septembra. Prve večeri predstavljena je knjiga „Dugo očekivani dan“, svojevrsna monografija posvećena osvećenju hrama, dok je u subotu služena Sveta arhijerejska Liturgija, uz učešće mitropolita Joanikija i arhijereja iz više pomjesnih pravoslavnih crkava. Proslava je završena koncertom „Fenečkih bisera“ u Velikoj sali Kulturnog centra, pred brojnom publikom. Program i njegov raspored prethodno su bili javno najavljeni.

Reakcija Crkvene opštine dolazi nakon što je Osnovno državno tužilaštvo u Baru saopštilo da je samoinicijativno formiralo predmet povodom nastupa „Fenečkih bisera“, na osnovu informacija o izvođenju pjesama koje bi, prema navodima koji su se pojavili u javnosti, mogle biti povezane sa veličanjem ratnih zločina. Iz ODT-a je navedeno da se prikupljaju informacije kako bi se utvrdilo ima li elemenata krivičnog djela za koje se goni po službenoj dužnosti.

Upravo u tom kontekstu Crkvena opština Bar ukazuje na, kako navodi, pogrešno tumačenje pjesme „Đenerale, đenerale“, njenog autora i ličnosti kojoj je posvećena.

„Muzički sastav ’Fenečki biseri’ je regionalno i šire poznat i koncerte održava širom Evrope i Sjedinjenih Američkih Država. Njihov repertoar je takođe dobro poznat već godinama“, navodi se u reakciji.

Posebno se naglašava da pjesma o kojoj je riječ nije nova, kao i da se njeno porijeklo i posveta mogu provjeriti.

„Pjesma o kojoj je u Vašem pitanju riječ izvodi se već više godina i o njoj nema ništa nepoznato. Zna se ko je pjesmu napisao (Gavrilo Kujundžić, profesor muzike iz Orahovca) i kome je posvetio“, navodi Crkvena opština Bar.

Kako se dodaje, riječ je o pjesmi posvećenoj počivšem Veljku Radenoviću, policijskom oficiru koji je tokom rata na Kosovu i Metohiji bio komandant posebnih policijskih jedinica u Prizrenu i koji je u narodu nosio nadimak „Đeneral“. Biografski podaci o Radenoviću i činjenica da je upravo njemu pjesma posvećena objavljeni su i u drugim izvještajima povodom aktuelne polemike.

Crkvena opština u svojoj reakciji podsjeća i na njegovo crnogorsko porijeklo.

„Uzgred budi rečeno, onaj kome je pjesma posvećena, a koji je nosio, kako stihovi kažu veliko ime junaka Hajduk Veljka, porijeklom je iz Crne Gore“, navodi se.

Istovremeno se ukazuje da pjesma nije prvi put javno izvedena u Baru.

„Takođe, pjesma je u Baru javno izvođena makar dva puta do sada. Smatramo da dalje o tome ne treba trošiti previše riječi“, poručila je Crkvena opština.

Posebno se odbacuje tumačenje prema kojem je cijeli koncert bio posvećen jednoj pjesmi ili ličnosti, uz podsjećanje da je nastup trajao gotovo dva sata i da je obuhvatao duhovne i rodoljubive kompozicije.

„Fenečki biseri’" su održali gotovo dvosatni koncert duhovnih i rodoljubivih pjesama i taj koncert nije, kako se implicira, a što je lako provjerljivo, bio zaključen tom pjesmom“, navodi se u reakciji.

Koncert je, prema izvještajima sa lica mjesta, održan pred prepunom salom Kulturnog centra, a izvođenje pjesme „Đenerale, đenerale“ bilo je jedan od trenutaka kada je publika prihvatila izvođače i zajedno pjevala.

Crkvena opština Bar ujedno reaguje i na širi kontekst komentara koji su se pojavili povodom proslave.

„Kao i uvijek, događaji u organizaciji naše Crkve, ovoga puta Crkvene opštine Bar, predmet su raznoraznih zlonamjernih i društveno štetnih komentara, nerijetko i otvorenih laži i kleveta“, stoji u reakciji.

Iz Crkvene opštine poručuju i da se na doživljaj umjetničkog djela ne može uticati, ali kritikuju pokušaje da se pojedini stihovi ili pjesme posmatraju izvan njihovog konteksta.

„Na to kako će koji dio javnosti da doživi neku pjesmu zaista ne možemo uticati“, navodi se, uz ocjenu da ima i onih koji bi, kako se ironično dodaje, „cenzuru zaslužuju umjetnički mnogo značajnija djela od ove popularne pjesme“, pa bi „i ’Gorski vijenac’ sveli na nekoliko njima prihvatljivih stihova“.

Na kraju reakcije naglašava se da je suština čitavog događaja bila obilježavanje deset godina od osvećenja Sabornog hrama Svetog Jovana Vladimira, a ne bilo koja pojedinačna pjesma iz koncertnog programa.

„Proslava u Baru je odavala počast isključivo i samo događaju desetogodišnjice osvećenja Sabornog hrama“, zaključuje Crkvena opština Bar.

Saborni hram Svetog Jovana Vladimira osveštan je 25. septembra 2016. godine, a ovogodišnji jubilej obilježen je liturgijom, učešćem više arhijereja i sveštenstva, kao i kulturnim programom.

U međuvremenu, povodom pjesme „Đenerale, đenerale“ ostaje otvoreno pitanje koje će u okviru svog postupanja razmatrati nadležni organi: da li u konkretnom događaju postoje elementi krivičnog djela. Samo formiranje predmeta, kako je saopšteno, ne znači i utvrđivanje postojanja krivičnog djela, već prikupljanje informacija i provjeru činjenica.