Banović otvorio stare rane u Baru: Da li će se prerađivati borovi ili masline?

Dugogodišnji ekološki aktivista, koordinator masovnih EKO akcija i EKO ambasador Opštine Bar, mr sci Miodrag Banović, prof., uputio je opširno i sadržajno pismo najvišim državnim i lokalnim adresama, u kojem podsjeća na nastanak Parka prirode „Maslinjak Kuća maslina“ u Starom Baru, ali i izražava očiglednu ogorčenost zbog, kako navodi, nedovoljne brige i odnosa prema projektu koji je lično inicirao i realizovao.

Banović se u svom obraćanju obratio predsjedniku Vlade Crne Gore Milojku Spajiću, ministru poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Vladimiru Jokoviću, predsjedniku Opštine Bar Dušanu Raičeviću, kao i direktorici D.O.O. „Kuća maslina“ dr Mariji Markoč.

Povod pisma je, kako navodi Miodrag Banović, četvrta godišnjica od formiranja Parka prirode „Maslinjak Kuća maslina“, koji je, prema njegovim riječima, završen 17. aprila 2022. godine u 17 časova, istog dana kada je svečano otvorena i „Kuća maslina“.

Banović ističe da je tog dana u dvorištu „Kuće maslina“ zasađeno devet maslina, nakon što su uklonjeni prethodno zasađeni i osušeni borovi. Upravo tu činjenicu posebno naglašava, navodeći da je tim potezom „eliminisana dilema da li će se u Kući maslina prerađivati borovi ili masline“.

Prema njegovim navodima, još tokom izgradnje objekta više puta je predlagao Opštini Bar da se pored „Kuće maslina“ formira park sa 12 maslina, tako da svaka mjesna zajednica sa područja opštine dobije svoje stablo. Međutim, kako ističe Banović, na te inicijative nikada nije dobio odgovor.

U pismu podsjeća i na dešavanja uoči samog otvaranja „Kuće maslina“, kada je, kako tvrdi, dan ranije hitno obavijestio Vladu Crne Gore i resorno ministarstvo da su u dvorištu posađeni borovi, i to osušeni, što bi, kako je upozorio, predstavljalo sramotu za državu prilikom svečanog otvaranja objekta posvećenog maslinarstvu.

Banović navodi da je nakon toga uslijedila hitna reakcija iz Ministarstva poljoprivrede, te da mu je poručeno da se borovi uklone i zasade masline. On ističe da je odmah organizovao radnike, uklanjanje suvih borova, kopanje jama, nabavku sadnica i stajnjaka, kao i drvenih oslonaca za stabla, koje je, kako piše, obezbijedilo preduzeće „Cerovo“.

Kako navodi Banović, konačna sadnja maslina obavljena je istog dana nakon svečanog otvaranja objekta.

Devet maslina posvećenih institucijama i pojedincima
U svom pismu Banović detaljno nabraja kome je posvjetio svako od devet zasađenih stabala.

Prva maslina nosila je naziv „Vlada Crne Gore – dr Zdravko Krivokapić“, a Banović ističe da je tadašnji premijer lično prihvatio poziv da učestvuje u završnici sadnje.

Druga maslina posvećena je Ministarstvu poljoprivrede – mr Aleksandru Stijoviću, tadašnjem ministru, koji je takođe, prema navodima Banovića, učestvovao u finalizaciji sadnje.

Treća maslina nosi naziv „Opština Bar – Dušan Raičević“. Banović navodi da je tadašnji predsjednik Opštine Bar Dušan Raičević umjesto ličnog učešća poručio menadžeru Opštine mr Ćazimu Alkoviću da on to uradi umjesto njega.

Četvrta maslina posvećena je dr Kseniji Miranović, koju Banović opisuje kao stručnjaka za maslinarstvo.

Peta maslina nosi ime NVO „INFO Sport CG“ – Bar, a šesta Društvo maslinara Bara.

Sedma maslina posvećena je NVO „Maslinijada“ – Stari Bar, osma Udruženju maslinara „Antivari“ – Bar, dok deveta nosi naziv Barska uljara „Barsko zlato“.

Više puta uništavana maslina posvećena Vladi Crne Gore
Posebno mjesto u pismu Banović posvećuje prvoj maslini, nazvanoj po Vladi Crne Gore, koju opisuje kao „kuriozitet“.

Prema njegovim navodima, to stablo je više puta uništavano, pa je ponovo sađeno čak četiri puta.

Prvi put je obnovljeno 17. septembra 2022. godine, uz podršku posade ratnog broda mornarice Sjedinjenih Američkih Država.

Drugi put ponovo je zasađeno 9. maja 2023. godine, uz podršku Mornarice Vojske Crne Gore.

Treća obnova, kako piše Banović, izvršena je 21. decembra 2023. godine, uz pomoć volontera Crvenog krsta iz EUŠ Bar.

Nakon četvrtog uništavanja početkom 2024. godine, Banović navodi da očekuje da novoformirano preduzeće „Kuća maslina“ peti put obnovi to stablo i preuzme brigu o cijelom kompleksu.

Podsjetio i na decenije ekološkog rada
U završnom dijelu pisma Banović podsjeća na svoj višedecenijski rad u oblasti ekologije.

On navodi da je u periodu od 9. maja 1985. do 12. decembra 2025. godine, sa više od 20.000 građana različitih generacija, inicirao i neposredno organizovao formiranje 304 parka prirode sa ukupno 6.867 zimzelenih stabala.

Od toga, kako ističe Banović, čak 176 parkova prirode bili su maslinjaci, sa ukupno 3.815 maslina, na području Bara, Ulcinja, Budve, Tivta, Kotora, Herceg Novog, Podgorice, Zete, Tuzi i Danilovgrada.

Poruka budućim generacijama
Banović naglašava da je sve parkove prirode posvetio djeci Bara i Crne Gore, kao i budućim generacijama ekološke države.

Posebno se osvrnuo na Staru maslinu na Mirovici u Baru, za koju navodi da su je preci zasadili 225. godine prije nove ere, te da je 2025. godine navršila 2.250 godina starosti.

Njegova poruka, kako proizilazi iz pisma, jeste da nasljeđe koje je stvarano generacijama mora biti čuvano, a započeti projekti od javnog značaja ne smiju biti prepušteni zaboravu.