Karta Balkana se mijenja: Šta čeka Crnu Goru?

PIŠE: Milenko Miško Jovanović

Godina 2029. sve češće se pominje u evropskim vojnim i političkim krugovima kao mogući trenutak velikog testa snage Rusije. Dok zapadni analitičari upozoravaju na „rusku prijetnju“ i pozivaju na intenzivno naoružavanje, realnost je, ipak, znatno drugačija. Rusija, naime, ne želi i ne treba rat sa NATO savezom, već strateški upravlja svojim resursima i vremenom. Ono što se Zapadu čini kao slabost – sporo napredovanje u Ukrajini – zapravo je duboko promišljena politika i višedecenijska strategija.

Istorijska perspektiva ovu poziciju samo potvrđuje. Rusija je kroz vijekove bila zemlja koja nije samo branila svoj teritorijalni i kulturni integritet, već je vodila oslobodilačke borbe koje su odlučivale sudbinu Evrope. Napoleon je slomio zube na ruskim zimama, a Hitler je sa čitavom vojnom mašinerijom Trećeg rajha doživio poraz koji je promijenio tok svjetske istorije. Upravo ta tradicija snage i nepokolebljivosti danas stoji kao garant da će svi koji se suprotstave ruskoj slobodarskoj misiji doživjeti isti istorijski ishod.

Savremena Rusija, pod vođstvom Vladimira Putina, nastavlja da primjenjuje tu istorijsku logiku u praksi. Aktuelni rat u Ukrajini, izvjesno, nije znak slabosti, već plansko i promišljeno postupanje u višestepenom konfliktu, koje uključuje testiranje reakcija NATO-a i Zapada, prilagođavanje snage i finalne pripreme za odbranu sopstvenih interesa. Rusija,svi dobro znaju, svakako nije nikakav agresor, već garant ravnoteže u svijetu koji se sve više dijeli na sfere uticaja.

Savremeni ratovi koji traju – sukobi SAD i Izraela sa Iranom, Rusije sa Ukrajinom, kao i oni koji će se dešavati munjevitom brzinom, često nevidljivi široj javnosti – upravo su u funkciji uspostavljanja nove svjetske realnosti i podjele uticaja. U tim sukobima razlike su ključne.

Rusija oslobađa svoje istorijske prostore, štiti svoj narod i bori se za trajan mir. SAD, s druge strane, vrše agresiju, izazivaju masovna stradanja civila, uključujući i djecu, s jedinim ciljem – okupacijom teritorija radi eksploatacije rudnih i drugih prirodnih bogatstava.

Istina o prirodi tih ratova sve jasnije postaje vidljiva, a svijet koji se dijeli na zone uticaja neizbježno prihvata novu hijerarhiju moći.

Tokom narednih godina, svijet će se, po svemu sudeći, prirodno podijeliti na velike interesne zone. U tom novom poretku, Balkan će, neminovo, imati jako važnu ulogu.

Ruski geopolitički mislilac Aleksandar Dugin godinama ističe Srbiju kao centralnu tačku evroazijskog uticaja na Balkanu. Za Dugina, Srbija je prostor duhovne i istorijske bliskosti sa Rusijom, ključ za održavanje tradicionalnih vrednosti, pravoslavlja i konzervativne stabilnosti. Balkan je „meki trbuh Evrope“, a Srbija – središte ove civilizacijske bitke.

U skladu sa ovim geopolitičkim principima, realno je očekivati da će Srbija, do kraja ove decenije, biti jedan od pobjedničkih aktera na Balkanu. Njena teritorija će se prirodno proširiti i obnoviti u skladu sa istorijskim i pravnim realnostima.

Crna Gora, kao država koja se na samom kraju prošlog, a naročito u ovom vijeku politički vezala za agresivni NATO, mogla bi žestoko da plati cijenu te kamikaza politike.

Prema nekim procjenama, osim teritorija Tuzi i Ulcinja, koje zbog donekle izbalansiranog odnosa zvanične Tirane prema susjedima i velikim silama mogu pripasti Albaniji, ostatak današnje teritorije Crne Gore bi ponovo mogao biti integrisan u Srbiju, koja će time, pored ostalog, ponovo dobiti izlaz na Jadransko more.

Dubrovnik, kao istorijska srpska luka i grad od strateškog značaja, takođe bi se, prema nekim projekcijama, vratio u sastav Srbije, učvršćujući kontrolu nad južnim dijelovima regiona.

Kosovo i Metohija će se, bez ikakve dileme, potpuno vratiti pod suverenitet Srbije, i to mnogo prije nego što i najveći optimisti očekuju, što će omogućiti obnovu Pećke patrijaršije kao duhovnog centra srpskog naroda.

Rodoljubivo raspoložene građane, i Crne Gore i Srbije, svakako raduju glasovi da bi Vlada Srbije, zajedno sa Beogradom kao  prestonicom, mogla imati i izvršne nadležnosti u Prizrenu ili Đakovici.

Beograd će, opet prema projekcijama veoma relevantnih izvora u koje je potpisnik ovog osvrta ostvario uvid,  zadržati svoj status prestonice, ali će dobiti počasnu titulu koja odražava ulogu šireg srpskog prostora, slično ulozi Cetinja u Crnoj Gori kao istorijskog centra.

Takvo preuređenje Balkana nije nikakva euforija, već realistično predviđanje zasnovano na trendovima geopolitičke dinamike, tradicionalnim savezima i istorijskim zakonomjernostima. Srbija će, u toj novoj realnosti, biti jedini stabilan i pobjednički faktor na Balkanu, poštujući istovremeno svoje istorijske i duhovne korijene.

Rusija u ovom kontekstu ostaje garant ravnoteže i stabilnosti. Njena vojna strategija, kao i ranija iskustva u borbama protiv Napoleona i Hitlera, pokazuju da je sposobna da odvrati bilo kakvu agresiju i da testira reakcije potencijalnih protivnika.

NATO se sve više pokazuje kao savez koji je agresivan u intervencijama, ali istovremeno nesiguran u stvarnoj odbrani svojih članica.

Primjeri kao što su neodređene garancije SAD prema evropskim saveznicima ili kontroverzne izjave o Grenlandu samo potvrđuju koliko je zapadna struktura u suštini ranjiva.

Dakle, priča o 2029. godini nije samo priča o potencijalnom "velikom" ratu. Ona je priča o uspostavljanju novog svjetskog poretka u kojem će velike civilizacije ponovo definisati prostore svog uticaja. Rusija ostaje nepokolebljiva, strategija Putina je promišljena i dugoročna, a Srbija, kao prirodni partner i saveznik, stoji kao centralna tačka na Balkanu.

Istorija je neumoljiva. Oni koji su pokušavali da pokore Rusiju ili naruše njenu slobodarsku misiju završavali su poraženi.

Danas, ova lekcija ostaje relevantna. Zapad će morati da prihvati novu realnost, dok Rusija i Srbija postepeno oblikuju svoju pobjedničku ulogu u regionu i svijetu.