PIŠE: Igor Rems
Na današnji dan 29-og maja 1453 godine pao je u ruke osmanlijskim osvajačima, pod zapovedništvom Mehmeda II Osvajača, najlepši, najveći i centar Pravoslavnog sveta - Carigrad!
Istorijski gledano verovatno je to najtragičniji dan za svakog pravoslavca Grka, Rusa, Bugarina, Srbina…jer od tog dana ništa neće biti kao pre.
Možda i sve istorijske teškoće pravoslavnog sveta (i sa njim srpstva kao ključnog dela pravoslavne civilizacije) potiču iz ovog događaja i ovog dana.
Tog dana Carigrad, kao centar pravoslavne civilizacije i najveći i najmoćniji grad, pada u ruke osmanskog islamskog kalifata. Prosto, od tog dana, ništa u našoj istoriji nije isto kao što je bilo pre tog dana.
Pre toga, Pravoslavna civilizacija je bila sam civilizacijski vrh čovečanstva.
U rukama pravoslavnih romejskih careva, Pravoslavne Crkve i pravoslavnog naroda nalazila se najveća moralni autoritet, finansijska moć, kulturno bogatstvo, obrazovanje, vojna moć, arhitektura, vrh tehnologije, pronalazaštva, preduzetništva itd.
Pravoslavlje je bilo svetionik koji je diktirao i stvarao svetske trendove, držao ključ sveta, da bi padom Carigrada pod osmansku okupaciju sve to prešlo na evropski zapad.
Može li iko da zamisli kako bi se osećali Rimokatolici kada bi recimo Vatikan pao u ruke Mongola ili Huna koji bi i danas držali Vatikan i Rim? Ili kad bi Meka i Medina pali u ruke Japanaca koji bi na tim mestima izgradili svoje Šinto svetinje i novo carstvo? Ili ako bi neko Hindusima oteo reku Gang i Haridvar i na tom mestu napravio neku svoju religiju i imperiju?
Pravoslavni Carigrad je bio sunce Pravoslavne civilizacije koje je pravoslavni svet napajalo svetlošću i životom iz čije orbite su pravoslavni narodi crpeli svu svoju civilizacijsku snagu. Pad Carigrada je jednostavno i pad svih Grka, Rusa, Srba, Bugara, Rumuna, Gruzina, Pravoslavnih Arapa… koji su njegovim padom izgubili svoj centar i oslonac.
Najsvetija, najveća i najlepša Crkva Svete Mudrosti (Aja Sofija) koju je izgradio Leskovčanin Justinijan, postala je džamija a pad Carigrada je nagovestio i pad Srba i Grka u vekovno ropstvo i grčevitu borbu za goli opstanak i oslobođenje, dok su se u isto vreme Rusi borili za izbavljanje iz mongolskog jarma ( Zlatna horda, mon. Altan ord 1242-1502).
Svedoci smo da se u poslednje vreme po društvenim mrežama provlači jedna perfidna zločinačka laž kao Srbi su krivi za pad samog grada jer su se kao "vazali" borili u vojsci sultana Mehmeda II Osvajača (1451-1481) i bili oni koji su ključno uticali na pad Carigrada?
Prvo, najzaslužniji za pad Carigrada je upotreba topa od strane topovskog majstora Mađara Urbana koji je svoje umeće nudio Romejima ali zbog nedostatka novca on je otišao Osmanlijama.
Njegov gigantski supertop odigrao je ključnu ulogu u padu Carigrada 1453. godine zvao se „Bazilika” (poznat i kao Orbanski top po svom konstruktoru).
Sultan Mehmed II Osvajač je uz pomoć ovog topa uspeo da probije do tada neprobojne Teodosijeve bedeme i osvoji grad.
Bio je dugačak oko 8 metara, a cev je bila debela toliko da su tri čoveka mogla da je zagrle. Njegovi projektili bili su težine od 270 do 545 kg.Top je mogao dnevno da ispali 7-8 granata.
Vuklo ga je 60 volova i 400 ljudi do zidine grada.
Nakon višednevne upotrebe cev se raspala.
Drugo, ključ za pad Carigrada je bilo Mehmedovo prebacivanje brodova kopnom (što su osmislili i organizovali italijanski inženjeri u Mehmedovoj službi) preko nauljanih trupaca sve do Zlatnog roga, odakle su sa vode nanosili jake udare romejskim braniocima.
Treće, Srbi nisu imali učešće u padu Carigrada. Ne samo da Srbi nisu imali učešće u osvajanju Carigrada, već je srpski despot Đurđe Branković (1427-1456) svojim novcem i znanjem (tvorac najveće ravničarske tvrđave u Evropi) ključno pomagao jačanje carigradskih zidina godinama pre turske opsade, jačajući odbranu Carigrada.
Četvrto, postojao je jedan srpski odred od hiljadu i po srpskih konjanika koje je sultan Mehmed tražio od despota Đurđa Brankovića kako bi pošao na pohod na Karamaniju u Maloj Aziji. Međutim, kada se doznalo da se ide na Carigrad, srpski konjanici su se okrenuli i vratili kući u Srbiju.
Peto, postojala je mala grupa Nemaca Sasa koji su iz Novog Brda učestvovali u kopanju tunela ispod carigradskih zidina ali nikakvi tuneli nisu doprineli padu Carigrada.
Šesto, u Carigradu je bilo odreda srpske vojske koji su sa srpskom porodicom Dragaš boravili u gradu tog proleća 1453. godine u pomoći romejskom caru Konstantinu XI Paleologu Dragašu. Oni su izginuli u odbrani grada tokom trajanja opsade.
Poslednji romejski car Konstantin XI Paleolog Dragaš(1449-1453), sin je srpske princeze Jelene Dragaš. Konstantin Dragaš nije hteo da preda grad po cenu života. Obučen u običnog vojnika junački je poginuo na zidinama svog prestonog Carigrada braneći svoju Pravoslavnu veru!
